Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Πέμπτη, 28 Μαΐου 2020

Σημάδια της νίκης!




Θυμήθηκα προχθές μια ωραία ανάρτηση που είχα δει πριν από μερικά χρόνια στο Tumblr, το κείμενο της οποίας ήταν το εξής: "Δεν ντρέπομαι για τα σημάδια μου. Είναι απόδειξη πως αντιμετώπισα ό,τι προσπάθησε να μου κάνει κακό, και επέζησα!". Αργότερα το είχα δει και σε μια σειρά όπου μία γυναίκα προσπάθησε να σκοτώσει μια κοπέλα με ένα σπάγκο γύρω από τον λαιμό της, όμως πρόλαβαν και την έσωσαν. Την επόμενη μέρα που η κοπέλα (η οποία πάντα φρόντιζε να έχει άψογη και αψεγάδιαστη εμφάνιση), η μάνα της προσφέρθηκε να της δείξει πώς να κρύψει την γραμμή στο λαιμό της με μακιγιάζ. Η κοπέλα το σκέφτηκε και είπε "Γιατί να το κρύψω; Τι έχω να κρύψω; Αυτό δείχνει ότι προσπάθησαν να με σκοτώσουν και δεν το πέτυχαν. Δεν έχω τίποτα να κρύψω". Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για μεγάλη αλήθεια. Είναι κάτι που μπορεί να ισχύσει για κάθε άνθρωπο στον κόσμο, γιατί ξέρουμε πολύ καλά ότι τα σημάδια που κουβαλάει ο καθένας μας δεν είναι μόνο σωματικά αλλά και ψυχικά.

Τα σωματικά σημάδια είναι αυτά που φαίνονται με την πρώτη, και είναι αυτά που όσοι τα έχουν συχνά φοβούνται να αποκαλύψουν και σπεύδουν να κρύψουν. Το γιατί το κάνουν είναι κάτι που δεν θα αναλύσω γιατί είναι κάτι που δεν μπορούμε να ξέρουμε, ούτε να καταλάβουμε. Δεν μπορούμε να μπούμε μέσα στο μυαλό και την ψυχοσύνθεση του καθενός για να ξέρουμε πώς σκέφτεται και πώς νιώθει, και το να πάμε στο άλλο άκρο λέγοντάς του "Μην ντρέπεσαι, μην κρύβεσαι!" με πιεστικό τρόπο είναι μια μορφή πίεσης που δεν χρειάζονται μέχρι να σιγουρευτούν ότι νιώθουν καλά και ήρεμοι.

Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι δεν θα έπρεπε καν να υπάρχει λόγος να ντρέπεται κάποιος για τα σημάδια του. Δεν θα έπρεπε να υφίσταται καμία κατάσταση που να το ωθεί στο να πιστέψει ότι πρέπει να κρυφτεί. Δυστυχώς όμως σε πολλές κοινωνίες, τόσο στην χώρα μας όσο και παραέξω, υφίσταται η πρακτική του να κατηγορείται το θύμα για τις καταστάσεις που του αφήνουν σημάδια. Όλοι μας έχουμε ακούσει κάποια φορά για θύμα κάποιας επίθεσης "Ε, ας πρόσεχε πώς ντυνόταν" ή "Αφού ήταν τόσο άσχημα στην οικογένειά της, γιατί δεν έφευγε;", και διάφορα άλλα τέτοια. Δεν αποκλείεται κάποια φορά να πήγε και το δικό μας μυαλό σε τέτοια απάντηση. Σε μια κοινωνία στιγματισμού του θύματος, όπου οι περισσότεροι (αν όχι όλοι) σπεύδουν να δείξουν με το δάχτυλο και ελάχιστοι μπαίνουν στην διαδικασία να στηρίξουν το θύμα (ή και κανένας), είναι λογικό αυτό να νιώθει ότι πρέπει να κρυφτεί.

Το ίδιο σοβαρό είναι και το θέμα των ψυχολογικών σημαδιών, για τον ίδιο ακριβώς λόγο. Μια άσχημη κατάσταση/συμπεριφορά/εμπειρία, μπορεί να αφήσει ψυχικά σημάδια στο άτομο, αλλά ακόμα κι εκεί υπάρχει πολλές φορές ο κοινωνικός στιγματισμός με αποτέλεσμα το άτομο αυτό να μην ζητάει βοήθεια γιατί ντρέπεται. Εκεί έχουμε κάποιες κλασικές απαντήσεις όπως "Σιγά, πώς κάνεις έτσι;", ή "Υπερβάλλεις", ή "Πόσο αδύναμος πρέπει να είναι κάποιος για να καταλήξει να ζητήσει βοήθεια;", και άλλα πολλά. Ίσα-ίσα, το να αναγνωρίσει κάποιος ότι δεν είναι καλά και να ζητήσει βοήθεια είναι παράδειγμα θάρρους, θέλησης και δύναμης, όχι αδυναμίας. Γνωρίζουμε εξάλλου πολύ καλά ότι με το να κρύβει κάποιος και να καταπιέζει τέτοια συναισθήματα και εσωτερικά σημάδια καταφέρνει μόνο να επιδεινώσει την ψυχική του υγεία, με χειρότερα πιθανά ενδεχόμενα. Το αποτέλεσμα είναι πάλι το ίδιο εδώ, κάποιο άτομο με ψυχικά σημάδια που ντρέπεται να τα αφήσει να φανούν και νιώθει την ανάγκη να τα κρύψει.

Γνωρίζω ότι αυτό είναι ένα τεράστιο θέμα συζήτησης και ότι οι αλλαγές δεν γίνονται από τη μια στιγμή στην άλλη, οπότε δεν θα αναφερθώ περαιτέρω στην υφιστάμενη κατάσταση. Θα πρέπει όμως να έχουμε υπόψη μας ότι δεν πρέπει να σπεύδουμε να μαντέψουμε και να κρίνουμε, δεν πρέπει να συμβάλλουμε στην λογική του να δείχνουμε με το δάχτυλο. Αντιθέτως, θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι κάθε άτομο που φέρει σημάδια, είτε σωματικά είτε ψυχικά, είτε μεγάλα είτε μικρά, περνάει ακόμα μία μάχη με τον εαυτό του και τα σημάδια του, στην οποία μάχη μάλιστα νιώθει πλέον εντελώς μόνο του. Όσο για τα άτομα που δεν είναι κοντινά μας άτομα για να τα βοηθήσουμε άμεσα, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι όσο μπορούμε να προσπαθήσουμε την αλλαγή των στερεοτύπων. Μην ξεχνάμε ότι τα σημάδια κάθε ανθρώπου είναι σημάδια νίκης, όχι ήττας! Όταν βλέπουμε τέτοια άτομα, βλέπουμε μόνο νικητές! Καλό θα είναι λοιπόν να τους αντιμετωπίζουμε ως νικητές και όχι ως οτιδήποτε άλλο.

Σε όλο αυτό το θέμα (όπως και σε κάθε κοινωνικό πρόβλημα) δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η αλλαγή είναι πάντα στο χέρι μας. Όπως εξάλλου λέει και το υπέροχο απόφθεγμα: "Γίνε η αλλαγή που θέλεις να δεις στον κόσμο". Ένας-ένας πρέπει να φροντίσουμε να διορθώσουμε διάφορα στραβά της κοινωνίας μας, ξεκινώντας πρώτα-πρώτα από τον ίδιο μας τον εαυτό.

Σμαράγδα Θεοδωρίδου

Οι φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο άρθρο δεν αποτελούν πνευματική μας ιδιοκτησία, πηγή: google.com.

Σάββατο, 23 Μαΐου 2020

Μια ευκαιρία μόνο, ένα "αντίο"...




Διάβασα αυτές τις μέρες για τον θάνατο του Ινδού ηθοποιού Ίρφαν Καν, του πρωταγωνιστή της ταινίας "Η Ζωή Του Πι" (2012). Μαζί με την είδηση για τον πρόωρο θάνατό του (σε ηλικία 53 ετών) υπήρχε ένα στιγμιότυπο από τον ρόλο του στην εν λόγω ταινία με κάτι που είπε και το οποίο θα αποτελέσει το θέμα του παρόντος άρθρου.

Πριν προχωρήσω με τα λόγια του χαρακτήρα του στην ταινία, ας πούμε δύο λόγια για την ταινία (εφόσον δεν την έχω δει θα τα πω όσο πιο σύντομα μπορώ με βάση αυτά που διάβασα). Η ταινία ξεκινάει με τον κεντρικό ήρωα, Πι (από το μαθηματικό σύμβολο) Πατέλ, ινδικής καταγωγής, ο οποίος είναι καθηγητής πανεπιστημίου και ζει στο Μόντρεαλ του Καναδά. Τον επισκέπτεται ένας συγγραφέας απεσταλμένος από έναν οικογενειακό φίλο του Πι, και του ζητάει να πει την ιστορία του καθώς θεωρούσε ότι θα ήταν καλό υλικό για βιβλίο. Ο Πι του λέει την ιστορία του, ξεκινώντας από όταν ήταν μικρός και ζούσε στην Ινδία, όπου οι γονείς του είχαν ζωολογικό κήπο με άγρια ζώα. Στα 16 του οι γονείς του αποφάσισαν να μεταναστεύσουν στον Καναδά, οπότε βρήκαν πέρασμα μέσω ενός ιαπωνικού πλοίου, μαζί με τα ζώα τα οποία θα πουλούσαν στην Β. Αμερική. Δυστυχώς όμως κατά τη διάρκεια του ταξιδιού πέφτουν σε δυνατή καταιγίδα, το πλοίο βυθίζεται και οι μόνοι επιζώντες είναι ο Πι μαζί με κάποια ζώα. Τα ζώα αλληλοκατασπαράζονται κι εν τέλει μένει ο Πι μόνος με μια τίγρη της Βεγγάλης. Ακολουθεί ένα μεγάλο ταξίδι με τον Πι και την τίγρη σε μια σχεδία, κυρίως στη θάλασσα (και σε ένα αφιλόξενο νησί για μία μέρα), όπου ο Πι προσπαθεί να μαζεύει βρόχινο νερό και να φροντίζει την τίγρη προκειμένου να μην καταλήξει ο ίδιος μεζεδάκι. Στο τέλος καταφέρνουν να βρεθούν σε μια παραλία του Μεξικού.

Στη σκηνή της παραλίας (η οποία είναι σε βίντεο στο τέλος του άρθρου, δυστυχώς χωρίς υπότιτλους) ήταν και το στιγμιότυπο που μου έμεινε. Όταν αποβιβάζονται στην ακτή, η τίγρη πηγαίνει προς την ζούγκλα και κοντοστέκεται, σαν να το σκέφτεται. Ο Πι περιμένει η τίγρη να γυρίσει και να τον κοιτάξει, κι όπως λέει στη σκηνή εκείνη, περίμενε από την τίγρη να κλείσει κατά κάποιο τρόπο αυτή τη σχέση τους. Η τίγρη όμως δεν το κάνει, και τελικά μετά τον σύντομο δισταγμό της απλά μπαίνει στη ζούγκλα και εξαφανίζεται. Ο Πι δεν έχει δύναμη να την ακολουθήσει και μένει πεσμένος στην άμμο, όπου κάποιοι άνθρωποι τον εντοπίζουν και τον κουβαλούν μέχρι το νοσοκομείο. Ο Πι ξεσπάει σε λυγμούς γιατί νιώθει ότι η τίγρη, μετά από όλη αυτή την περιπέτεια που πέρασαν μαζί, απλώς τον εγκατέλειψε χωρίς καν να του ρίξει μια τελευταία ματιά. Η ταινία εναλλάσσεται μεταξύ της σκηνής εκείνης και του ενήλικου πλέον Πι, ο οποίος ενώ διηγείται την ιστορία, λέει το εξής: "I suppose, in the end, the whole of life becomes an act of letting go. But what always hurts the most is not taking a moment to say goodbye". Σε ελεύθερη μετάφραση, αυτό που λέει είναι ότι "Υποθέτω ότι στο τέλος, όλη η ζωή γίνεται μια πράξη του να αφήνεις ανθρώπους και καταστάσεις πίσω σου. Όμως αυτό που πάντα πονάει πιο πολύ είναι το να μην έχεις μια ευκαιρία να πεις αντίο". Όταν το λέει αυτό, αναφέρεται πρωτίστως στον ξαφνικό χαμό των γονιών του που δεν πρόλαβε να αποχαιρετήσει όταν βυθίστηκε το πλοίο, που δεν πρόλαβε να ευχαριστήσει τον πατέρα του για όσα του έμαθε και όσα του χάρισε, και δευτερευόντως στην τίγρη που τον άφησε πίσω του έτσι απλά, χωρίς να του ρίξει ούτε μια τελευταία ματιά.

Διαβάζοντας αυτή τη λεζάντα στο στιγμιότυπο, η πρώτη μου σκέψη ήταν το πόσο μεγάλη αλήθεια είναι αυτή. Δυστυχώς όμως είναι κάτι που αναπόφευκτα θα το νιώσει ο καθένας σε ένα ή περισσότερα στάδια της ζωής του, είτε με ανθρώπους είτε με καταστάσεις. Οι πιο βαριές περιπτώσεις είναι οι απώλειες κοντινών μας ανθρώπων, αυτών που χάνονται ξαφνικά από τη μια στιγμή στην άλλη χωρίς να έχουμε την ευκαιρία να τους αποχαιρετήσουμε. Αυτό ήταν το πρώτο που είχε κατά νου ο Πι στην ταινία, και είναι και η πιο επώδυνη κατάσταση καθώς οι απώλειες αυτές αφήνουν πληγές που δεν επουλώνονται ποτέ κι απλώς μαθαίνουμε να ζούμε με αυτές.

Αυτή η αίσθηση όμως εκτείνεται και σε άλλες περιπτώσεις που αφορούν ανθρώπινες σχέσεις. Παντού υπάρχει μία σχέση όπου το ένα μέρος την έληξε ξαφνικά, αφήνοντας το άλλο μέρος απαρηγόρητο. Παντού θα βρούμε έστω και μία φιλία που διαλύθηκε ξαφνικά με τον ίδιο τρόπο. Ακόμα και μια γνωριμία που τελείωσε όσο γρήγορα ξεκίνησε επειδή το ένα άτομο εξαφανίστηκε χωρίς να δώσει σημεία ζωής είναι εξίσου ικανή να προκαλέσει πόνο στον άλλον. Ακόμα και στην ταινία όπου η σχέση που έληξε ήταν μεταξύ ενός ανθρώπου και μιας τίγρης, ο κεντρικός ήρωας πληγώθηκε πολύ. Δυστυχώς αυτός ο ψυχικός πόνος βιώνεται από κάθε άτομο σε διάφορες εκφάνσεις, και κανείς δεν είναι ποτέ, ούτε μπορεί να φανεί, τόσο αναίσθητος ώστε να μην πληγωθεί έστω και μία φορά.

Σε κάθε τέτοια περίπτωση, ο λόγος που πληγωνόμαστε τόσο έντονα είναι μία μονολεκτική ερώτηση που θέλουμε απλά να φωνάξουμε με όλη μας τη δύναμη, να βγει από μέσα μας: "ΓΙΑΤΙ;;;;;". Και είναι μια ερώτηση που δεν μπορεί να απαντηθεί όταν κάποια σχέση (οποιουδήποτε τύπου) τελειώνει τόσο ξαφνικά. Το άτομο που μένει πίσω είναι πάντα αυτό που θα ρωτάει "ΓΙΑΤΙ;", και ίσως να μην το μάθει ποτέ του. Σύμφωνα με την ψυχολογία, αυτός ο πόνος είναι επειδή δεν δόθηκε αυτό που στα αγγλικά λένε "closure", δηλαδή σε ελεύθερη μετάφραση "κλείσιμο" της εν λόγω σχέσης. Εξαιρώντας τις περιπτώσεις οριστικής απώλειας αγαπημένων προσώπων όπου ό,τι και να κάνουμε δεν μπορεί να διορθωθεί, στις υπόλοιπες περιπτώσεις θα ήταν πάντα δυνατή μια απάντηση σε αυτή την ερώτηση. Γιατί μας χώρισε ο σύντροφος; Γιατί χάθηκε ο φίλος; Γιατί εξαφανίστηκε η νέα γνωριμία; Η ψυχολογία λέει ότι όταν έχουμε την απάντηση, ξέρουμε τι φταίει, κι αν είναι κάτι που αφορά εμάς, τον χαρακτήρα μας ή/και την συμπεριφορά μας, τότε ξέρουμε τι είναι και μπορούμε να το διορθώσουμε. Ακόμα και στην περίπτωση που δεν φταίμε εμείς, τουλάχιστον θα ξέρουμε τι φταίει. Όταν όμως δεν δίνονται απαντήσεις, τότε η ερώτηση μένει. Δεν είναι τυχαίο το ότι, άτομα που εξαφανίζονται έτσι εύκολα από την ζωή μας, μας μένουν μετά απωθημένα. Όταν δεν υπάρχει το "κλείσιμο", τότε στο μυαλό και την καρδιά μας η εκάστοτε ιστορία έχει μείνει ανοιχτή, και υποσυνείδητα μπορεί να πιστεύουμε ή έστω να ελπίζουμε ότι θα επανέλθει αυτή η σχέση.

Το "κλείσιμο" βέβαια δεν είναι εγγύηση ότι το άτομο που μένει πίσω δεν θα πληγωθεί. Ο ψυχικός πόνος είναι σχεδόν πάντα επακόλουθο μιας σχέσης που έληξε. Τουλάχιστον όμως δεν μένει με την απορία. Θα είναι πολύ πιο εύκολο να τα βάλει όλα κάτω και να αναλύσει γιατί πονάει, αν αξίζει να πονάει, κι εν τέλει να το ξεπεράσει στο μέτρο που αυτό είναι δυνατό. Όπως όμως λέει και ο Ίρφαν Καν στον ρόλο του, πονάει πολύ περισσότερο το να μην βρεις μία στιγμή μόνο για να πεις "αντίο". Το ότι σε όλη μας τη ζωή θα έρχονται και θα φεύγουν άτομα είναι κάτι το οποίο ίσως να γίνεται πιο εύκολο όσο μεγαλώνουμε, καθώς κάθε τέτοια περίπτωση μας σκληραγωγεί λίγο περισσότερο. Το να μένουν όμως ανοιχτά κεφάλαια στη ζωή μας, αυτό δεν συνηθίζεται. Είναι πολύ πιο δύσκολο και επώδυνο να πρέπει να πάρουμε εμείς την απόφαση να κλείσουμε το προηγούμενο κεφάλαιο της ζωής μας ώστε να προχωρήσουμε στο επόμενο, παρά να μας το κλείσουν οι άλλοι κι εμείς απλά να προχωρήσουμε.




Σμαράγδα Θεοδωρίδου

Οι φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο άρθρο δεν αποτελούν πνευματική μας ιδιοκτησία, πηγή: google.com.

Τετάρτη, 20 Μαΐου 2020

The Show still goes on!





Σήμερα έχουμε αφιέρωμα σε ένα κλασικό τραγούδι που πρέπει όλοι να το ακούσουν έστω μια φορά στη ζωή τους, του οποίου η ιστορία αποτελεί υπέρτατο δείγμα θέλησης και ψυχικής δύναμης. Για τον λόγο αυτό δεν χρειάζεται και περαιτέρω ανάλυση περί συμβολισμού και νοήματος, καθώς η ίδια η ιστορία πίσω από το τραγούδι, οι στίχοι και η ερμηνεία μιλούν από μόνα τους. Από εκεί και πέρα ο καθένας μπορεί να το ερμηνεύσει περαιτέρω όπως θέλει.

Το τραγούδι αυτό είναι το "The Show Must Go On" που ερμηνεύει ο (θρύλος) Freddie Mercury. Βγήκε το 1991, λίγο καιρό πριν αποβιώσει ο Mercury λόγω AIDS, κι ήταν στο τελευταίο άλμπουμ που έβγαλε ο Mercury με τους Queen. Οι ίδιοι οι στίχοι, οι οποίοι γράφτηκαν κυρίως από τον κιθαρίστα των Queen, Brian May, με την συμβολή του Mercury, θέλουν να περάσουν το νόημα του να συνεχίζεις να προχωράς στην ζωή σου όσο ακόμα μπορείς. Όλο το τραγούδι είναι ένα μεγάλο σχόλιο για την κατάσταση υγείας του Mercury που διαρκώς χειροτέρευε ενώ αυτός πάλευε με τη νόσο, καθώς και για την στάση του απέναντι στη ζωή. Όταν οι στίχοι ήταν έτοιμοι, ο May το παρουσίασε στον Mercury αλλά δεν ήταν σίγουρος ότι ο τελευταίος θα μπορούσε να πετύχει τα φωνητικά, μιας κι ήταν στο τελευταίο στάδιο της ασθένειάς του (παρόλο που το ευρύ κοινό δεν το γνώριζε ακόμα) κι ήταν εξουθενωμένος. Ωστόσο η απάντησή του στον May ήταν να πιει μια γερή δόση βότκα και να πει "Θα το κάνω ρε [ευκόλως εννοούμενη λέξη από "γ" παραλείπεται]!!!", καταφέρνοντας το αποτέλεσμα που θα ακούσετε στο τραγούδι. Λόγω του ότι δεν είχε αντοχές να γυρίσει βίντεο για να συνοδέψει το τραγούδι, το επίσημο βίντεο του τραγουδιού είναι μια συρραφή από εμφανίσεις του Mercury (κυρίως με τους Queen), και θεωρώ προσωπικά ότι το αποτέλεσμα συνάδει πλήρως με την δυναμικότητα που βγάζει το τραγούδι.

Απολαύστε (στίχοι με μετάφραση, βίντεο στο τέλος του άρθρου)!

"Empty spaces, what are we living for? / Άδειοι χώροι, για τι ζούμε;
Abandoned places, I guess we know the score / Εγκαταλειμμένα μέρη, μάλλον ξέρουμε το σκορ 
On and on, / Προχωρώντας διαρκώς,
Does anybody know what we are looking for? / Ξέρει κανένας τι ψάχνουμε;

Another hero, another mindless crime / Άλλος ένας ήρωας, άλλο ένα απερίσκεπτο έγκλημα
Behind the curtain, in the pantomime / Πίσω από την αυλαία, σε μια παντομίμα 
Hold the line, / Δεν υποχωρώ,
Does anybody want to take it anymore? / Θέλει κανένας να συνεχίσει να το παλεύει;

The show must go on / Η παράσταση πρέπει να συνεχιστεί
The show must go on / Η παράσταση πρέπει να συνεχιστεί
Inside my heart is breaking, / Μέσα μου η καρδιά μου ραγίζει,
My make-up may be flaking, / Το μακιγιάζ μου μπορεί να σπάει,
But my smile still stays on / Αλλά το χαμόγελό μου μένει.

Whatever happens, I'll leave it all to chance / Ό,τι κι αν συμβεί, θα το αφήσω στην τύχη του
Another heartache, another failed romance / Άλλος ένας πόνος στην καρδιά, άλλη μια αποτυχημένη ρομαντική ιστορία 
On and on, / Προχωρώντας διαρκώς,
Does anybody know what we are living for? / Ξέρει κανένας για τι ζούμε;

I guess I'm learning, / Μάλλον μαθαίνω,
I must be warmer now / Πρέπει να νιώθω πιο ζεστά τώρα
I'll soon be turning 'round the corner now / Σύντομα θα στρίψω στη γωνία
Outside the dawn is breaking, / Έξω το ξημέρωμα έρχεται,
But inside in the dark I'm aching to be free / Αλλά μέσα στο σκοτάδι πονάω να ελευθερωθώ

The show must go on. / Η παράσταση πρέπει να συνεχιστεί
The show must go on. / Η παράσταση πρέπει να συνεχιστεί
Inside my heart is breaking, / Μέσα μου η καρδιά μου ραγίζει,
My make-up may be flaking, / Το μακιγιάζ μου μπορεί να σπάει,
But my smile still stays on. / Αλλά το χαμόγελό μου μένει.

My soul is painted like the wings of butterflies / Η ψυχή μου είναι ζωγραφισμένη σαν φτερά πεταλούδων
Fairytales of yesterday that grow but never die / Παραμύθια του χθες που παλιώνουν αλλά ποτέ δεν πεθαίνουν
I can fly, my friends / Μπορώ να πετάξω, φίλοι μου

The show must go on / Η παράσταση πρέπει να συνεχιστεί
The show must go on / Η παράσταση πρέπει να συνεχιστεί
I'll face it with a grin / Θα το αντιμετωπίσω με χαμόγελο
I'm never giving in / Ποτέ δεν τα παρατάω
On with the show / Συνεχίζω την παράσταση

I'll top the bill, / Θα είμαι ο πρωταγωνιστής,
I'll overkill / Θα το φτάσω μέχρι το τέρμα
I have to find the will to carry on with the show / Πρέπει να βρω τη θέληση να συνεχίσω την παράσταση
On with the show / Συνεχίζω την παράσταση

Show must go on / Η παράσταση πρέπει να συνεχιστεί".

Το μόνο που θα πω ως σχόλιο επί του τραγουδιού είναι το ότι η αυλαία δεν έπεσε ποτέ για τον Freddie Mercury. Αν καθίσουμε και σκεφτούμε ότι 29 χρόνια μετά τον θάνατό του, παραμένει θρυλικός τραγουδιστής κι ο κόσμος συνεχίζει να λατρεύει το μουσικό του έργο, έχει αφήσει κληρονομιά για πολλές γενιές ακόμα. Ακόμα και σήμερα ο Freddie Mercury συνεχίζει την παράστασή του στις καρδιές μας, και το σίγουρο είναι ότι κανένας δεν πρόκειται να επιτρέψει να υποκλιθεί απέναντί μας κατά το κλείσιμο της κουρτίνας και να αποχωρήσει οριστικά.




Σμαράγδα Θεοδωρίδου

Οι φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο άρθρο δεν αποτελούν πνευματική μας ιδιοκτησία, πηγή: google.com.

Τρίτη, 19 Μαΐου 2020

Μην αφήνεις τη μοναξιά να σε τρομάζει!




Τις προάλλες κι ενώ έψαχνα συλλογές μου, πέτυχα την παλιά μεν αλλά πάντα απίστευτη ταινία του 2004 “Το Φάντασμα της Όπερας”. Τι να πρωτοπεί κανείς για την ταινία αυτή; Η υπόθεση συγκινητική, οι ερμηνείες απίστευτες, και φυσικά η κορυφαία μουσική που αποπνέει μια δυναμικότητα αλλά παράλληλα και μια μελαγχολία.

Απολαμβάνοντας λοιπόν τα τραγούδια της ταινίας, έφτασα και στο τραγούδι των τίτλων τέλους με τίτλο “Learn to be Lonely”, το οποίο μου είχε κάνει πολύ καλή εντύπωση από την πρώτη φορά που το άκουσα, όταν είχε πρωτοβγεί η ταινία. Τότε βέβαια μου είχε μείνει μόνο σαν ένα μελαγχολικό κομμάτι το οποίο, όσο όμορφο κι αν ήταν, δεν έπαυε να με ψυχοπλακώνει από τη στιγμή που είναι φανερό ότι απευθύνεται στον ίδιο τον χαρακτήρα του τίτλου, στο Φάντασμα της Όπερας δηλαδή, και την απίστευτα δύσκολη και μοναχική ζωή που αυτός ζούσε από παιδί. Τότε όμως ήμουν απλά μια μικρή έφηβη που δεν μπορούσε να το καταλάβει διαφορετικά, ενώ τώρα, 16 χρόνια αργότερα, έπιασα άλλο νόημα.

Ακολουθούν παρακάτω οι στίχοι του τραγουδιού με την μετάφραση δίπλα και τον σύνδεσμο του τραγουδιού στο τέλος του άρθρου.

“Child of the wilderness / Παιδί των δυσκολιών
Born into emptiness / Γεννημένο στο τίποτα
Learn to be lonely / Μάθε να είσαι μοναχικός
Learn to find your way your way in darkness / Μάθε να βρίσκεις τον δρόμο σου στο σκοτάδι.

Who will be there for you? / Ποιος θα είναι εκεί για σένα;
Comfort and care for you? / Να σε παρηγορεί και να σε νοιάζεται;
Learn to be lonely / Μάθε να είσαι μοναχικός
Learn to be your one companion / Μάθε να είσαι ο μοναδικός σύντροφός σου.

Never dreamed out in the world / Ποτέ δεν ονειρεύτηκες ότι εκεί έξω στον κόσμο
There are arms to hold you / Υπάρχουν χέρια να σε κρατήσουν
You've always known / Πάντα το ήξερες
Your heart was on its own / Ότι η καρδιά σου ήταν μόνη της.

So laugh in your loneliness / Οπότε γέλα μέσα στη μοναξιά σου
Child of the wilderness / Παιδί των δυσκολιών
Learn to be lonely / Μάθε να είσαι μοναχικός
Learn how to love life that is lived alone / Μάθε πώς να αγαπάς μια ζωή που την ζεις μόνος σου.

Learn to be lonely / Μάθε να είσαι μοναχικός
Life can be lived / Μπορείς να ζήσεις την ζωή
Life can be loved / Μπορείς να αγαπήσεις τη ζωή
Alone / Μόνος σου”.

Πόσο μελαγχολικό, ε; Πόσο ψυχοπλακωτικό για τραγούδι; Η λέξη “μόνος” και τα παράγωγά της δίνουν και παίρνουν, σχεδόν το σύνολο του τραγουδιού αποτελείται από τη λέξη αυτή. Το προφανές λοιπόν στο πρώτο άκουσμά του είναι ότι μιλάει για έναν μοναχικό άνθρωπο, που δεν έχει καμία άλλη ανθρώπινη σχέση, που είναι καταδικασμένος να περιπλανιέται μόνος του στη ζωή χωρίς ελπίδα να αλλάξει η κατάσταση αυτή.

Προσέχοντας όμως στην πορεία ότι οι στίχοι του τραγουδιού είναι σε προστακτική έγκλιση, μπορούμε να το δούμε και αλλιώς. Το τραγούδι στην ουσία του προστάζει τον αποδέκτη να μάθει να ζει μόνος του, να μάθει να βρίσκει τον δρόμο του στο σκοτάδι, και στο κλείσιμο του τραγουδιού λέει στον αποδέκτη να γελάει μέσα στη μοναξιά του, να μάθει να αγαπάει την ζωή που την ζει μόνος του, και ότι μπορεί να ζήσει και να αγαπήσει την ζωή μόνος του.

Όσο κι αν φαίνεται σκληρό σαν μήνυμα, όπως θα μπορούσε άνετα να πει κανείς, δεν είναι. Με τίποτα δεν μπορούμε να θεωρήσουμε ότι είναι σκληρό και άκαρδο. Αντιθέτως, είναι μια συμβουλή η οποία βρίσκει έρεισμα και σε αρχές της ψυχολογίας ως επιστήμης. Αυτό το οποίο προτρέπουν οι στίχοι είναι η συναισθηματική ανεξαρτησία, και να μαθαίνουμε να υπάρχουμε και να ζούμε χωρίς να βασιζόμαστε σε άλλους. Θα συμφωνήσω ότι το να έχουμε άλλους ανθρώπους στη ζωή μας, δικούς μας ανθρώπους οι οποίοι είναι και θα είναι πάντα δίπλα μας όπως κι εμείς θα είμαστε δίπλα τους, είναι ίσως ό,τι πιο όμορφο μπορούμε να ζητήσουμε σε αυτή τη ζωή. Να μοιραζόμαστε τις χαρές, τις λύπες και την καθημερινότητά μας, να ζούμε κοινές εμπειρίες και να φτιάχνουμε κοινές αναμνήσεις.

Ναι αλλά τι γίνεται αν κάποιος δεν το έχει αυτό; Τι πρέπει να κάνει; Θα πρέπει να αγχωθεί, να πέσει σε κατάθλιψη, να πέσει στα πατώματα; Όχι βέβαια, κι αυτό προσπαθεί να μας πει το τραγούδι. Την ζωή που ζούμε μόνοι μας πρέπει να μάθουμε να την αγαπάμε, κι αν δεν έχουμε κάποιον να γελάμε μαζί πρέπει να μάθουμε να γελάμε μόνοι μας, κι αν δεν έχουμε κάποιον να μας καθοδηγεί στα σκοτάδια μας πρέπει να μάθουμε να βρίσκουμε μόνοι μας τον δρόμο μας, κι αν δεν έχουμε κάποιον σύντροφο (κατά την γενική έννοια) να στηριχτούμε πάνω του πρέπει να μάθουμε να είμαστε ο σύντροφος του εαυτού μας. Σύμφωνα με την ίδια την ψυχολογία, δεν είναι δυνατόν να κάνουμε επιτυχημένες ανθρώπινες σχέσεις (ιδίως αναφέρεται σε ρομαντικές αλλά δεν αποκλείονται και οι κοινωνικές σχέσεις) εάν πρώτα δεν τα βρούμε με τον εαυτό μας. Και είναι απόλυτα λογικό. Αν δεν τα έχεις βρει με τον εαυτό σου, πώς θα είσαι ολοκληρωμένη προσωπικότητα (τουλάχιστον από συναισθηματική άποψη); Στο κάτω-κάτω, και στην ίδια την ταινία το Φάντασμα της Όπερας ανακάλυψε τον εαυτό του και τις ικανότητές του. Όταν η Madame Giry εξιστορεί στον υποκόμη (όταν ο τελευταίος κυνηγάει να βρει το Φάντασμα) το συμβάν που αυτή και το Φάντασμα ήταν παιδιά και τον είδε σε ένα τσίρκο που τον κακοποιούσαν, οπότε τον φυγάδευσε και τον έκρυψε στην όπερα, λέει τα εξής: «Τον έκρυψα από τον κόσμο και την σκληρότητά του. Είναι η μόνη πλευρά της ζωής που έχει γνωρίσει, πέρα από αυτό το θέατρο. Το θέατρο αυτό ήταν η παιδική του χαρά και τώρα είναι ο καλλιτεχνικός του χώρος. Είναι μια μεγαλοφυΐα! Είναι αρχιτέκτονας, σχεδιαστής, είναι συνθέτης και μάγος. Είναι μεγαλοφυΐα!».

Γι’ αυτό τον λόγο, όσο σκληρό κι αν ακούγεται, χρειάζεται και η μοναξιά. Μέσα από την μοναξιά μαθαίνουμε ποιοι είμαστε, τι θέλουμε, και ανακαλύπτουμε την δύναμη που κρύβεται στον καθένα από εμάς αλλά συχνά τείνουμε να αγνοούμε. Κάπου είχα διαβάσει ότι «Ποτέ δεν θα μάθεις πόσο δυνατός είσαι μέχρι τη στιγμή που το να φανείς δυνατός θα είναι η μοναδική σου επιλογή». Εντάξει, αυτό αφορά και τις περιπτώσεις όπου διανύουμε δυσκολίες, αλλά και το να είσαι μόνος σου δεν θεωρείται κι αυτό μια δυσκολία; Έτσι, όταν θα διανύουμε την περίοδο εκείνη, δεν θα στενοχωριόμαστε αλλά θα γελάμε. Θα το περνάμε σαν να μην είναι κάτι τραγικό, σαν να είναι απλά μια φάση. Καμία κατάσταση δεν είναι μόνιμη, επομένως ούτε αυτή θα είναι. Όταν λοιπόν τελειώσει, θα είμαστε δυνατοί όπως ήμασταν και πριν, θα παραμένουμε χαμογελαστοί και δεν θα έχουμε χάσει κανένα στοιχείο του εαυτού μας. Αντιθέτως, θα είμαστε ολοκληρωμένες προσωπικότητες, συναισθηματικά ανεξάρτητοι, και έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τα πάντα με τους ανθρώπους μας στο πλευρό μας!




Σμαράγδα Θεοδωρίδου

Οι φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο άρθρο δεν αποτελούν πνευματική μας ιδιοκτησία, πηγή: google.com.

Παρασκευή, 15 Μαΐου 2020

Χέρι-χέρι η νοσταλγία με το μέλλον...!



Σήμερα έχουμε ένα ταξίδι στις αναμνήσεις και στη νοσταλγία, με το τραγούδι "Rainbow Connection" των αγαπημένων σε όλους μας Muppets! Σαν παιδί δεν μπορούσα να πετύχω την σειρά στην τηλεόραση, οπότε το τραγούδι το έμαθα το 2011 όταν βγήκε η τελευταία (μέχρι στιγμής) ταινία. Αυτή είναι και η έκδοση που θα χρησιμοποιήσω (ο σύνδεσμος στο τέλος του άρθρου), γιατί προσωπικά μου άρεσε λίγο παραπάνω καθώς τραγουδούν όλοι μαζί κι είναι πιο δυναμική η μουσική του απ' ότι η παλιά έκδοση. Απολαύστε!

Why are there so many / Γιατί υπάρχουν τόσα
Songs about rainbows / Τραγούδια για ουράνια τόξα
And what's on the other side? / Και τι υπάρχει στην άλλη πλευρά;
Rainbows are visions / Τα ουράνια τόξα είναι οράματα
But only illusions / Μα μόνο ψευδαισθήσεις
And rainbows have nothing to hide / Και δεν έχουν τίποτα να κρύψουν.
So we've been told and some choose to believe it / Έτσι μας είπαν και κάποιοι επιλέγουν να το πιστεύουν
I know they're wrong wait and see / Εγώ ξέρω ότι κάνουν λάθος, περιμένετε και θα δείτε

Someday we'll find it, the rainbow connection / Κάποια μέρα θα την βρούμε, την σύνδεση του ουράνιου τόξου
The lovers, the dreamers and me / Οι ερωτευμένοι, οι ονειροπόλοι κι εγώ.

Who said that every wish / Ποιος είπε ότι κάθε ευχή
Would be heard and answered / Θα εισακούεται και θα απαντάται
When wished on the morning star? / Όταν θα εύχεσαι στον Αυγερινό;
Somebody thought of that / Κάποιος το σκέφτηκε
And someone believed it / Και κάποιος το πίστεψε
Look what it's done so far / Και δείτε πού κατέληξε μέχρι στιγμής.
What's so amazing that keeps us stargazing / Τι είναι τόσο υπέροχο που μας κάνει να κοιτάμε τ' αστέρια
And what do we think we might see? / και τι νομίζουμε ότι μπορεί να δούμε;

Someday we'll find it, the rainbow connection / Κάποια μέρα θα την βρούμε, την σύνδεση του ουράνιου τόξου
The lovers, the dreamers and me / Οι ερωτευμένοι, οι ονειροπόλοι κι εγώ

All of us under its spell / Όλους μας έχει γοητεύσει
We know that it's probably magic/ Ξέρουμε ότι μάλλον είναι κάτι μαγικό

Have you been half asleep / Ήσασταν μισοκοιμισμένοι
And have you heard voices? / Και ακούγατε φωνές;
I've heard them calling my name / Εγώ τις άκουσα να φωνάζουν το όνομά μου
Is this the sweet sound / Είναι μήπως ο γλυκός ήχος
That calls the young sailors? / Που καλεί τους νέους ναύτες;
The voice might be one and the same / Η φωνή μπορεί να είναι η ίδια
I've heard it too many times to ignore it: / Την άκουσα πολλές φορές για να την αγνοήσω:
It's something that I'm supposed to be / Είναι κάτι που πρέπει να γίνω

Someday we'll find it, the rainbow connection / Κάποια μέρα θα την βρούμε, την σύνδεση του ουράνιου τόξου
The lovers, the dreamers and me / Οι ερωτευμένοι, οι ονειροπόλοι κι εγώ.

Το τραγούδι είχε γραφτεί για την πρώτη ταινία Muppets το 1979 και σε εκείνη την έκδοση τραγουδάει μόνο ο Κέρμιτ ενώ κάθεται στον βάλτο του. Το νόημα του τραγουδιού που αντλούν οι περισσότεροι είναι η αναζήτηση να βρει ο καθένας τον εαυτό του και να πραγματοποιήσει τα όνειρά του. Στην ταινία εκείνη ο Κέρμιτ τραγουδάει μόνος του και μετά φεύγει να ακολουθήσει τον δρόμο που θέλει: να φτιάξει την οικογένειά του και να διασκεδάζει τον κόσμο. Αυτό είναι που πετυχαίνει στο τέλος, έχει δημιουργήσει μια οικογένεια που αποτελείται από όλους τους φίλους του (άλλα muppets) και σκορπίζουν χαρά. Στο τέλος της ταινίας εκείνης ο Κέρμιτ είναι μαζί με όλους αυτούς τους φίλους που πιστεύουν σε αυτόν και μοιράζονται το όνειρό του, κι εκείνη τη στιγμή το σκηνικό καταρρέει και πάνω από το πλέον ανύπαρκτο ταβάνι φαίνεται ένα ουράνιο τόξο.

Το νόημα αυτό είναι ξεκάθαρο από την πρώτη κιόλας στροφή του τραγουδιού. Ο Κέρμιτ λέει στην αρχή ότι "τα ουράνια τόξα είναι οράματα, μα μόνο ψευδαισθήσεις", και μετά συνεχίζει λέγοντας ότι "έτσι μας είπαν και κάποιοι επιλέγουν να το πιστέψουν", αλλά "εγώ ξέρω ότι κάνουν λάθος, περιμένετε και θα δείτε". Σαν να μας λέει δηλαδή (όπως αποδεικνύει και στην ταινία του) να μην αφήνουμε τα λόγια άλλων να μας κρατούν δεμένους, αλλά αντιθέτως να πιστεύουμε στα όνειρά μας και στους στόχους μας, να ακολουθήσουμε το ουράνιο τόξο και στο τέλος να τα καταφέρουμε. Στην τελευταία στροφή που αναφέρεται σε φωνή που καλεί τους «νέους ναύτες», οι ναύτες αυτοί είμαστε όλοι εμείς στο ταξίδι της ζωής και η φωνή μάς καλεί σαν την Σειρήνα να ακολουθήσουμε το μονοπάτι μας. Πέρα από αυτό, τι άλλο να πούμε εμείς εδώ; Πιο ξεκάθαρη και πιο όμορφη συμβουλή ζωής δεν θα μπορούσε να υπάρχει, ούτε ωραιότερος τρόπος να εκφραστεί πέρα από το συγκεκριμένο τραγούδι!




Σμαράγδα Θεοδωρίδου

Οι φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο άρθρο δεν αποτελούν πνευματική μας ιδιοκτησία, πηγή: google.com.